ساخت و اصلاح شخصیت اخلاقی و عوامل مؤثر بر آن از دیدگاه شهید مطهری

نوع مقاله: علمی - ترویجی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه قم، قم، ایران

2 استادیار گروه معارف دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

اخلاق از جمله مهم ترین ابعاد شخصیت انسان و موضوع «شخصیت اخلاقی»، زیرشاخه ­ای از مباحث مطرح در روان­شناسی اخلاق است. مسئله مهم از اینجا آغاز می ­گردد که آیا شخصیت اخلاقی، از قبل تولد شکل­ گرفته و به‌صورت طبیعی در نهاد انسان قرار دارد یا خیر. اگر شکل­ دهی به آن اکتسابی است، چه عواملی در شکل ­گیری و اصلاح آن مؤثر است. اگر شخصیت اخلاقی به دلایلی دچار انحراف شد آیا امکان اصلاح در آن وجود دارد. باتوجه به اهمیت سؤالاتی از این قبیل، هدف پژوهش حاضر آن است که پس از بررسی دیدگاه شهید مطهری پاسخی برای این مسائل بیابیم. 
روش انجام پژوهش، توصیفی- تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل متن صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان داد که برخلاف برخی از فلاسفه غربی که رویکردی تک بعدی نسبت به این موضوع دارند، شهید مطهری اندیشمندی جامع نگر بوده و بینشی وسیع و همه جانبه نسبت به مسائل دارد وی علاوه بر پذیرش موضوع ساخت و اصلاح شخصیت اخلاقی، همچنین آن را متأثر از عوامل گوناگونی نظیر سن، والدین، تهذیب نفس، وجدان، حکمت، ایمان، الگو­پذیری و اختیار می ­داند. ازاین­رو می ­توان ادعا نمود که دیدگاه وی در ارتباط با این موضوع از جامعیت ویژه ­ای برخوردار است.

کلیدواژه‌ها