مدیریت تربیتی مبتنی بر سیره پیامبر اکرم (ص) با تأکید بر آیات قرآن کریم

نویسندگان

1 ذاشجوی دکترا مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 استاد دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

3 استاد مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 دانشیار علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

در عمر علم مدیریت آموزشی مشاهده می‌شود که سازمان‌های آموزشی مانند سایر سازمان‌های خدماتی، تولیدی و صنعتی درنظر گرفته شده‌اند این در حالی است که اگر مدیریت آموزشی، به سمت مدیریت عناصر حاکم بر تربیت و آموزش حرکت کند، به اهداف غایی خود دست خواهد یافت. بدین منظور پژوهشگر در تلاش به پاسخ به این سوال است که مدیریت تربیتی در سیره رسول (ص) چگونه بوده است. روش این پژوهش از نوع پژوهش‌های کیفی، تحلیل مضمون است. جامعه و نمونه این پژوهش آیات مرتبط با سیره پیامبر اکرم (ص) در قرآن کریم بود که جهت صحت اطمینان در مورد برداشت از آیات، از تفسیر المیزان نیز استفاده شد. در راستای پاسخگویی به سوالات پژوهش، داده‌های به دست آمده کدگذاری شده و مضامین در سه محور اهداف غایی و اصول و روش‌ها طبقه بندی شدند. به این ترتیب در اهداف غایی، یک هدف غایی هدایت(خروج از ظلمت به سمت نور) و یک هدف فرعی با عنوان بلاغ(اتمام حجت) بدست آمدند. در اصول، پنج اصل انذار(بیدارسازی)، تذکر(یادآوری)، تبشیر(استقامت)، رجوع به منبع و اسوه‌سازی تعیین شدند. در روش نیز چهار روش تلاوت آیات(یا انتقال حقایق و به عینیت درآوردن آنها)، تزکیه (یا پاکسازی و رشد)، تعلیم کتاب و تعلیم حکمت مورد شناسایی قرار گرفتند. آنچه که در این پژوهش می‌توان بدان توجه کرد، نظام‌مندی، مرتبه‌ای و مرحله‌ای بودن آن و کارکرد مضامین بدست آمده در تسریع رشد و دور کردن انحراف‌ها از نظام آموزشی است، به نحوی که اصول و روش‌ها همه در خدمت هدف غایی باشند.

کلیدواژه‌ها