تحلیل محتوای کتاب‌های فارسی متوسطة اول بر پایة ساحت‌های شش‌گانة تربیت در سند تحول بنیادین

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران.

2 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

10.30497/edus.2021.240238.1430

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی میزان توجه به ساحت­ های شش­ گانة تربیت در سند تحول در کتاب­ های فارسی متوسطة اول (1399-1400) و ارزیابی انطباق محتوای این کتاب­ ها با ساحت­ های یادشده است. در این پژوهش که با استفاده از روش تحلیل محتوای کمّی و با واحد تحلیل جمله انجام شده است، ابتدا با توجه به هدف­ های سند تحول بنیادین در دورة یادشده، مؤلفه­ های مربوط به هر ساحت (شامل ساحت اعتقادی، عبادی و اخلاقی: 31 مؤلفه؛ ساحت اجتماعی و سیاسی: نُه مؤلفه؛ ساحت زیستی و بدنی: چهار مؤلفه؛ ساحت علمی و فناوری: نُه مؤلفه؛ ساحت اقتصادی و حرفه ­ای: دَه مؤلفه؛ ساحت تربیت زیبایی ‏شناختی و هنری: نُه مؤلفه) را استخراج و تبیین کرده ­ایم؛ سپس متن کتاب­ های موردبحث را براساس این مؤلفه­ ها بررسی کرده و داده­ های هر بخش را با استفاده از شاخص­ های آماری-توصیفی (فراوانی و درصد) تجزیه‏ و تحلیل کرده ­ایم. طبق نتایج به ­دست ­آمده، از مجموع 688 فراوانی، ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی با 262 واحد­ و ساحت تربیت زیستی و بدنی با نوزده واحد، به ­ترتیب دارای بیشترین و کمترین فراوانی هستند؛ همچنین بالاترین ضریب اهمیت (0.17176) و بارِ اطلاعاتی (0.99704) به ساحت اعتقادی، عبادی، اخلاقی و پایین ­ترین میزان به ساحت تعلیم­ و تربیت اجتماعی و سیاسی با ضریب اهمیت 0.15648 و بارِ اطلاعاتی 0.90833 اختصاص دارد. توجه به ساحت اعتقادی و اخلاقی در کتاب­ های مورد مطالعه به ­عنوان اولویت اول، با هدف­ های کلی سند تحول بنیادین مناسبت و مطابقت دارد؛ اما بازنگری در محتوای این آثار ازمنظر ساحت تربیت زیستی و بدنی، با توجه به نیازهای جسمانی و وضعیت سنی فراگیران در دورۀ متوسطة اول، ضروری به ­نظر می ­رسد.

کلیدواژه‌ها