عجین شدن نقشی؛ مدلی از عجین شدن افراد درسازمان اسلامی با رویکرد قرآنی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت منابع انسانی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

3 استاد دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه آموزشی مدیریت آموزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر، طراحی مدل عجین شدن نقشی[1] منابع انسانی با رویکردی قرآنی در سازمان اسلامی در سال 1399 است. این پژوهش کیفی با راهبرد تحلیل محتوا از نوع قیاسی با مطالعه ادبیات موجود آغاز شده است. در ادامه مؤلفه‌ها با قرار دادن تمامی آیات به‌عنوان جامعه پژوهش و بااستفاده از روش تدبر در قرآن، با راهبرد مسئله‌محور استنباط شدند و تعداد 69 آیه نمونه به‌شیوه هدفمند تا رسیدن به اشباع مقوله‌ای انتخاب و به روش مفهوم یابی تدبّر در قرآن مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش مدل قرآنی شامل مضامین فراگیر مفهوم، عوامل اثرگذار و آثار عجین شدن نقشی بود. همچنین ایمان و عمل صالح به‌عنوان دو مضمون پایه‌ای تعریف عجین شدن شناخته شدند. مضامین پایه عوامل سازمانی، شامل مؤلفه‌های عدالت و حمایت سازمانی، تبیین و شفاف‌سازی و خصوصیات رهبری بودند و خصوصیات فردی و زندگی بیرونی به‌عنوان مضامین پایه عوامل فردی اثرگذار بر عجین شدن نقشی، شناسایی شدند. همچنین فضای مثبت سازمانی، موفقیت و بقای سازمان به‌عنوان مضامین پایه‌ای آثار سازمانی و پاداش ابدی، سلامتی روحی و جسمی، رشد و توسعه فردی، برکت روزی و توازن کار و زندگی به‌عنوان مضامین پایه‌ای آثار فردی عجین شدن نقشی معرفی شدند. در تحقیق حاضر از اتقان و افاده برای سنجش اعتبار درونی و بیرونی پژوهش استفاده شده است. نتایج تحقیق می‌تواند به بسط دانش نظری مدیریت منابع انسانی و زمینه‌سازی اجرای مفاهیم ارزشی دینی در سازمان‌های امروزی به‌خصوص نهادهای فرهنگی، آموزشی و تربیتی کمک کند. و خصوصیات فردی و زندگی بیرونی به عنوان مضامین پایه عوامل فردی اثرگذار بر عجین شدن نقشی، شناسایی شدند.



[1]ـ عبارت «عجین شدن نقشی» برگرفته از عبارت عجین شدن کارکنان (employee engagement) است که باتوجه به دیدگاه قرآنی مبنی بر عجین شدن انسان با تمامی نقش‌های پذیرفته شده، به عجین شدن نقشی ارتقاء یافته است.
تاریخ دریافت مقاله: 13/07/1399                      تاریخ پذیرش مقاله: 15/10/1399

کلیدواژه‌ها