مبانی و مؤلفه‌های رفتار آوایی در سازمان‌های آموزشی با نگرشی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی مبانی و مؤلفه‌های اثرگذار بر بروز رفتار آوایی از دیدگاه امام علی (ع) درقالب یک پژوهش کیفی از نوع تحلیل مضمون بوده است. چرا که رفتار آوا به‌معنای بیان دیدگاه‌های مغایر با وضع موجود و مشارکت در فرایند تصمیم‌گیری‌ها، در دستیابی به اهداف سازمانی و بالندگی سازمان‌های آموزشی نقش مهمی ایفا می‌کند. بدین منظور پس از بررسی ادبیات نظریه رفتار آوایی، ابتدا مؤلفه‌های بروز رفتار آوا شناسایی شد، سپس با روش تحلیل مضمونی ازطریق نمونه‌گیری هدفمند، گفتارهای امام علی (ع) در نهج‌البلاغه، در شبکه‌ای از مفاهیم ترسیم شد و مضامین مهم‌تر در جایگاه مرکزی قرار گرفت و سایر مضامین، پیرامون این مضامین اصلی سازمان یافت. براساس یافته‌ها، باور به محوریت الهی، نیک‌سرشتی انسان، آزادمنشی انسان و نیز باور به حیات اخروی در زمره مهم‌ترین مبانی اسلامی اثرگذار در این رویکرد شناسایی شد و خوانش اسلامی این نظریه را از رهیافت‌های فردگرایانه غربی، متمایز کرد. دراین‌راستا بر سبک رفتار مشارکتی اسلامی با مؤلفه‌های تقویت همدلی، مسئولیت‌پذیری، نظارت اجتماعی و انصاف‌ورزی نیز تأکید شد. از این رهگذر، تشویق کارکنان در سازمان‌های آموزشی به تبادل نظر با مدیران و ایجاد فضایی برای طرح و اشتراک‌گذاری ایده‌ها و تعدیل نظرات بدون هرگونه تبعات منفی، امری بایسته محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات